اختصاصی میبدما؛
تاریخ: ۱۴:۱۷ :: ۱۳۹۶/۰۶/۱۵
گفتگو با دکتر اصغر کریمی، از معدود کسانی که به زودی در رشته علوم و معارف نهج البلاغه فارغ التحصیل می شود

دکتر اصغر کریمی، از معدود کسانی است که به زودی در مقطع دکترای علوم و معارف نهج البلاغه فارغ التحصیل می شود.

به گزارش میبدما؛ به مناسبت این ایام مبارک، که به نام امیرالمومنین(ع) متبرک است، با آقای دکتر کریمی در مورد نهج البلاغه و حواشی این معجزه عظیم گفتگویی کردیم که در دو بخش خدمت مخاطبین عزیز تقدیم می شود:

لطفا یک معرفی از خودتان داشته باشید؟

اصغر کریمی، کارشناسی ارشد علوم قران و حدیث، و در مقطع دکترا نیز در حال فارغ التحصیلی از رشته علوم و معارف نهج البلاغه هستم، و چند سالی هست که در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد مشغول تدریس در دروس مختلف هستم.

در مورد رشته علوم و معارف نهج البلاغه توضیحاتی بدهید؟

این رشته از زیر شاخه های علوم قران و حدیث است و خاص تر می شود، علوم و معارف نهج البلاغه در حوزه حدیث است، و علوم قران و نهج البلاغه در حوزه تفسیر و حدیث است، این رشته زیر شاخه رشته علوم قران و حدیث است. رشته جدیدی هست در دکترا، ولی کارشناسی ارشد ان سابقه بیشتری دارد.

در این رشته کم کار شده و هنوز سر فصل ها به طور کامل کار و تحقیق نشده است. حتی در بعضی  از سر  فصل ها در حد مقاله هم نداریم. به نظرم گر این رشته زودتر تشکیل شده بود بهتر بود، نهج البلاغه بین ما غریب است و زیبا نیست در کشور شیعه، نهج البلاغه جایگاهی نداشته باشد.

فعالیت مناسبی در این حوزه صورت نگرفته است؟

کارهایی شروع شده اما برای کشور ما کم است. وزارت علوم در فکر توسعه این رشته هست اما مشکل ما این است که فارغ التحصیلی این رشته تازه در حال شروع و متخصص این رشته کم است، بعضی هستند که تالیفاتی در این رشته دارند، ولی رشته انها چیزی دیگری بوده و به نهج البلاغه وارد شده اند، تخصص لازم را نداشته اند. به خاطر نو بودن و تازه بودن این رشته، نیاز است کارهای تخصصی صورت بگیرد و مشکل کمبود استاد نیز در این رشته رفع شود.

چرا نهج البلاغه آنگونه که باید در کشور ما جایگاهش حفظ نشده است؟

اگر از اول در فکر این محور بودیم بسیار بهتر بود. نهج البلاغه معجزه امام علی(ع) و ایشان هم معجزه رسول خداست، و کسی که بخواهد پیغمبر(ص) را بشناسد، باید امام علی(ع) را بشناسد. با شناخت امام علی(ع) و نهج البلاغه می توان قران و پیامبر را شناخت.

نهج البلاغه نازله روح ملکوتی امام علی(ع) و عصاره علم پیغمبر است. ضعف ما در حوزه نهج البلاغه در دو بخش بوده است:

یکی در حوزه آموزش؛ ما در حوزه آموزشی، برای نوجوانان و جوانان، با توجه به آموزه هایی که بر اساس اقتضای سن است، تلاشی برای ارائه مطلب از نهج البلاغه نداشته ایم، چه اشکال دارد که نهج البلاغه به صورت گزینشی و داستانی برای نسل نوجوان نوشته شود؟ حتی در مسابقات نهج البلاغه نیز، به عنوان مثال می توان دید که دفترچه های مسابقه را از خطبه با ترجمه خشک و ادبی به دبیرستانی ها می دهند، در حالی که اگر بزرگسالی هم آن را ببیند رغبتی به مطالعه نمی کند، و جدا از این، حتی جوایز در خور شأن نیز برای برندگان در نظر گرفته نمی شود.

در مورد دیگر در حوزه کاربرد مشکل داریم. جملات بزرگان به عنوان زیبایی استفاده و به در و دیوار زده می شود. این آموزه ها چقدر ساری و جاری شده است؟ چقدر در ارگان های کاری آنها را نهادینه کردیم؟

اما در کشورهای دیگر این آموزه ها را کاربردی می کنند، و دلیلش هم این است که آموزش پرورش آنها بسیار قوی کار می کند و ما در این موضع بسیار ضعف داریم. آنها آموزش پرورش را دررتبه اول قرار داده اند و مثلا در اروپا اولین محور بودجه، به آموزش پرورش می رسد. این یعنی شان معلم، آموزش و تدریس همان است که در دین ما به آن خیلی سفارش شده است.

اما در کشور ما هنوز درگیر حواشی حقوق معلمان و … می شویم و جایگاه خودش در ردیف های بودجه و توجه را کسب نکرده است. اموزش پرورش قوی در یک کشور که خروجی اش در همه وزارت خانه ها و پست های مسئولیتی اثر دارد، را رها کرده ایم و در جاهای دیگر دنبال رفع معضلات اجتماعی هستیم.

به عنوان مثال عرض می کنم؛ کلیپی هست از مدارس ژاپن، که گزارشی از مدارس انها را می بینیم. در این مدارس درس زندگی هم یاد می دهند، مثلا در مدرسه انها ویلچری بود که دانش آموزان وظیفه داشتند، یک روز روی ان بنشینند و کارهایشان را با آن انجام دهند تا بیرون از مدرسه کسی که ویلچر نشین است را درک کنند. در دین ما اموزه هایی هست که اگر خواستید کسی را بفهمید باید خود را جای او بگذارید. ولی ما به صورت نوشته و پوستر به دیوار می زنیم. در حالی که آنها این را کاربردی کرده اند.

مثلا در برخی از کشورها صدای بوق را در خیابان ها نمی شنویم. این می رساند که کسی که الان پشت ماشین است، با بخش‌نامه و ابلاغیه، متقاعد به این کار نشده، بلکه فرایندی طی کرده که ریشه در آموزش خوب داشته.

شأن نهج البلاغه در اجتماع ما چطور است؟

در اجتماع نیز نهج البلاغه غریب است. مقام معظم رهبری در جایی فرمودند، اول باید عیب ها و دردهای خود را بیابید و سپس درمانش را از نهج البلاغه بگیرید. ما چقدر این کار را کرده ایم؟

نهج البلاغه بعد از انقلاب بیشتر در حوزه  سیاست مورد نقد قرار گرفته، در حالی که در حوزه های عقاید، مدیریت، خانواده و …، موضوعات مختلف را پوشش داده است در حالی که ما یکجانبه سراغ آن رفتیم.

نرسیسیان دانشمند مسیحی می گوید: «اگر این خطیب بزرگ، هم اکنون (در عصر ما) بر منبر کوفه پا می نهاد، می دیدید که مسجد کوفه با آن پهناوریش از شاپوهای اروپائیان موج می زد، می آمدند تا از دریای سرریز دانش او روحشان را سیراب سازند.»

یا مثلا نامه امام علی(ع) به مالک اشتر به عنوان منشوری در سازمان ملل تعیین شده. یعنی امام وقتی در حدود ۱۳ قرن پیش در باره سیاست دستورالعمل می دهد، تا قیامت برای ما خوب است. در عصر دموکراسی و قرن ۲۱ اگر کسی بخواهد حکومت خوبی اجرا کند، باید به سمت دستورالعمل امام در ۱۳ قرن قبل برود.

به نظر شما از چه طریقی باید نهج البلاغه را به عموم مردم و مخصوصا در این دوره معرفی کرد؟

عمده ضعف ما در حوزه آموزش می باشد، و هنوز کار خیلی خوبی که بتوانیم انجام دهیم و آموزه های دینی را به زبان روز بیان کنیم، اتفاق نیفتاده است. در حالی که حوزه و دانشگاه با ترکیب علم روز و آموزه های دینی می توانند با همکاری هم این موضوع را حل کنند. امروزه می طلبد که با زبان علم روز، غنای نهج البلاغه برای مردم بیان شود.

شاید برخی در جامعه و همین طور مردم کشورهای دیگر به خاطر هجمه بی امان دشمن، نسبت به علمای دین حساسیت داشته باشند و آن گونه که باید، به حرف هایشان توجه نکنند، ولی می توان با پیوند علم روز دانشگاه و آموزه های دینی در حوزه علمیه و تربیت متخصصین در این محور، مردم را به نهج البلاغه فراخواند.

نمونه ای از ترکیب نهج البلاغه و علم روز را می توانید معرفی کنید؟

بله به عنوان مثال دکتر آذربایجانی “روانشناسی در نهج البلاغه” را نوشته اند که عنوان ماده درسی در رشته روانشناسی تدریس می شود، ما در این موضوع البته بسیار دیر به راه افتاده ایم، ولی به هر حال همین شروع نیز بسیار خوب و جای امیدواری دارد. ز مشکلاتی که در حوزه تدریس این دورس هم می توانم بیان کنم، نبود اساتیدی برای تدریس است که هم بتوانند مسلط به علم روز باشند و همه مسلط به آموزه های دینی، که البته باید نسبت به تربیت این نوع اساتید همت گماشته شود.

 

این گفتگو ادامه دارد…